|
Critiques
sur mes publications XVI
Presse
"Une ambiance de fin du monde"
"Passionné par le
théâtre de Beckett, réjui par la date anniversaire
de son centenaire, Guy Wagner a entrepris de traudire tout le
théâtre du plus francophone des auteurs irlandais en
luxembourgeois. Le théâtre d'Esch montre Endspill.
(...) Charles Muller signe la
mise en scène de la traduction luxembourgeoise de ce bijou
dû au prix Nobel de littérature de 1969.
Le
Quotidien: Comment est né ce projet de monter Fin de partie en luxembourgeois?
Charles Muller: Il y a un an et demi, Guy Wagner est venu me dire qu'il
traduisait tout le théâtre de Beckett en luxembourgeois.
J'ai trouvé l'idée bizarre, mais en lisant la traduction,
j'ai trouvé cela fantastique. Pour nos oreilles
luxembourgeoises, c'est une redécouverte du texte qui n'a plus
besoin de courroie de transmission. Cela représente un
énorme travail. D'autant plus que Guy était
présent aux premières lectures avec les comédiens:
on pouvait ajuster le tir, préciser des détails.
Y a-t-il des difficultés
inhérentes au fait que c'est en luxembourgeois?
Non, au contraire. Le luxembourgeois se prête bien à
Beckett pour son côté immédiat, cru, direct. Je
crois même que le texte y gagne en force. On a travaillé
avec les textes français et allemand toujours en
parallèle pour respecter la précision, la syntaxe. Avec
cette traduction, on redécouvre le luxembourgeois. (...)"
Recueilli par France Clarinival -
Le Quotidien, 10.04.06
"Eine
einmalige Annäherung"
"Eine Inszenierung auf Luxemburgisch hat den besonderen Reiz des
direkten Zugangs für den Zuschauer und man kann dabei genauso
präzise differenzieren wie etwa im Deutschen oder im
Französischen. Wenn Luxemburgisch auch mitunter als sprachlich
restringiert gilt, so zeigt sich an diesem Text, dass durchaus feinste
Untertöne vermittelbar sind. Guy Wagners Übersetzung
ermöglicht eine einmalige Annäherung an den Text (...)"
Charles
Muller in d'Wort (Kurzinterview von Jeff Baden), 12.04.06 - Kurzinterview
von Jeff Baden mit GW
"Mir sinn dach net am gaang,
eppes ze ... ze ... bedeiten?"
Gespréich
vum Josiane Kartheiser mam Guy
Wagner, kultuissimo, 12.04.06 als PDF
"Voll an d'Gladder!"
"(...) Die Übersetzung ist von Guy Wagner, dem früheren
Intendanten des Hauses am Brillplatz, letztjährigen nationalen
Literaturpreisträgers und langjährigen Beckett-Kenner, der im
Laufe der letzten sieben Jahre sämtliche 14 Strechstücke
Samuel Becketts mit Hilfe seiner englischen Frau Ariel ins
Luxemburgische übertragen hat. (...)
Nun also in luxemburgischer Sprache. Guy Wagner hat sich um
rhythmisch-musikalische Kleinsteinheiten und Nuancen bemühen
müssen, und dabei sowohl die Originale wie auch Becketts eigene
Übersetzungen und die von Elmar Tophoven zusammen mit Beckett ins
Deutsche geleisteten Übertragungen simultan konsultiert, um ein
möglichst panoramisches Bild des Beckettschen Sprachkosmos zu
bekommen.
Fazit: Becketts Sprachwitz, seine minimalistische Poesie, seine
spröde Musik lassen sich hervorragend übertragen, die
luxemburgische Sprache scheint bestens dafür geeignet.
Beide, Guy Wagner wie Charles Muller sind sich jedenfalls einig dass
dieser luxemburgische Beckett "voll an d'Gladder" schlägt.
Vier
Stücke als Buch erschienen
Bleibt zu erwähnen, dass die vier im Original auf Französisch
geschriebenen Stücke Becketts, die beiden ersten und die beiden
letzten seines Oeuvres (En attendant
Godot, Fin de Partie, Catastrophe,
Quoi où) in der Übersetzung Guy Wagners bei den
éditions phi erschienen sind, mit einem vollständigen
Werkverzeichnis des Dramatikers von "Le
Concentrisme" (1927) bis zum
letzten Gedicht "What's the word"
(1988). Die auf Englisch
geschriebenen Stücke sind derzeit aus verlagsrechtlichen
Gründen von einer Publikation ausgeschlossen, da nach dem Tode
Becketts und Jérôme Lindons (seinem französischen
Verleger) die Rechte auf Becketts Stücken wie Theaterprops
über die ganze Welt verteilt wurden und es den Angelsachsen nicht
so recht einzuleuchten scheint, warum es einen Beckett auf
"Lëtzebuergesch" geben sollte.
Sowohl Alexandra Fixmer (phi) wie Guy Wagner wollen die Hoffnung aber
nicht aufgeben - nicht zuletzt des lieben Sam wegen."
Jérôme Netgen,
Tageblatt, 13.04.06 -
Vollständiger Text als PDF
"Auf dem Schuttablageplatz der Illusionen"
"Beckett auf Luxemburgisch, warum nicht? Auf jeden Fall ist Guy Wagners
Version dem sonderbaren Deutsch vorzuziehen, in das man diese
Stücke übersetzt hat. Genies halten viel aus. Auch Mozart und
Schubert werden es überstehen, dass man sie in diesem Jahr so
gnadenlos auf den Jahrmarkt der Trivialität und menschlichen
Eitelkeit gezerrt hat."
André Link,
d'Wort, 18.04.06
Anm. GW: Das "sonderbare
Deutsch" (von Elmar und Erika Tophoven) entstand in enger
Zusammenarbeit mit Samuel Beckett
"Keen décke Knuppert, mee e laangt
Gewimmer"
"(...) Und ja, Guy Wagner hat dieser schäbigen kleinen Schweizer
Uhr - der Sprache Becketts, ihren "twists and turns" - eine
Zwillingsschwesterlichkeit abgerungen, die beachtlich ist. Klipp,
klapp, kloer geet dat (...). Kommt das auch auf der Bühne
zur
Geltung?
Mit Sicherheit. (...)
Ein nicht zu unterschätzender Beitrag zur allgemeinen
Bekanntmachung eines der wichtigsten Autoren des 20. Jahrhunderts.
Qu'on se le dise."
Jérôme Netgen,
Tageblatt, 19.04.06 - Integrale im PDF-Format
"Présente absence"
"L'Irlandais Samuel Beckett se sert de l'anglais ou du français,
il passe d'une langue à l'autre, traduisant ses textes anglais
en français et vice versa. Le choix de Guy Wagner de traduire
Beckett en luxembourgeois s'avère une réussite:
l'immédiateté de notre langue fait vivre "Endspill" et
donne au luxembourgeois un nouvel élan."
Josée Zeimes, Le
Jeudi, 20.04.06 - Critique intégrale en PDF
"Et
gët keng Velosrieder méi"
"(...) De Guy Wagner huet elo Fin
de partie op
Lëtzebuergesch iwwersat, fir kënnen am
Steebroch vun deem groussaartegen Text ze schaffen, fir deem
faméisen Dramatiker säi Respekt ze weisen a sech eng
Grëtz a sengem Liicht ze sonnen. An eng Grimmel ass et och
ëmmer e patterjoteschen Akt, fir ze weisen, datt
d'Lëtzebuergescht kee klengen, verkrëppelten Dialekt ass, ma
esouguer d'Gewiicht vu Weltliteratur aushält.
Datt de
Beckett sech kamout op Lëtzebuergesch iwwersetze
léisst, wor ofzegesinn. Well d'Sprooch ass esou razeg an ouni
Fisematente wéi d'Geschichten an d'Dekoren. Als geschwate
Sprooch, déi net méi an den Orangepobeier vun enger
Literatursprooch agewéckelt ass, geet d'Ongeheierlechkeet vun
deenen Dialoger frësch un een. Dofir ass et en Erliefnes, fir dem
Guy Wagner seng Iwwersetzung ze liesen, déi sech enk un den Text
hält an esouguer seng Wuertspiller rekonschtruéiert.
Déi eenzegaarteg Zitater aus dem Text kommen op eemol
onverbraucht eriwwer: "Wann ech déi Rat net vreckt schloen, geet
se futti." (S. 143). Ganz rar trëllt een iwwer e Gallizissem oder
Germanissem, ugefaang beim Titel
Endspill,
deen, wéi
d'Ennstéck vun enger Scheierdenn, "Ennspill" heesche kënnt."
Romain Hilgert,
Lëtzebuerger Land, 28.04.06
Rem. GW.: Wat de "Rezensent"
dann awer
zur Opféierung
vun "Endspill" schreift, seet méi
iwwer hien aus wéi iwwer dës Theateraarbecht.
„Dir sidd op der Äerd, do gëtt et
kee Mëttel dergéint“
"E wichtegen Deel
vum Beckett sengem Humor läit natierlech och an der Sprooch,
där bei där Escher
Opféierung eng fundamental Bedeitung zoukoum, well Endspill am Guy Wagner
senger Lëtzebuerger Iwwersetzung gespillt gouf. Eng Iwwersetzung,
déi bewisen huet,
wéi kongenial eis Sprooch dem Beckett seng Biller a seng
herrlech
Wuertspillereien erëmgi kann, an eis domat säin Theater op
eng Aart a Weis nobréngt,
wéi et nëmmen d’Mammesprooch kann ...
Woubäi mer hei déi
glécklech Konstellatioun hunn, datt mer et engersäits mat
engem Auteur ze
dinn hunn, dee selwer an zwou Sprooche geschriwwen huet, also och an
dëser
Hinsicht ganz bewosst u seng Sprooch erugaangen ass, an
anerersäits mat engem
Iwwersetzer, dee sech konsequent beméit huet, esouwuel der
Originalsprooch an dem Beckett sengem Stil a Rhythmus gerecht ze ginn,
wéi dem Geescht
an der Eegenaart vum Lëtzebuergeschen. An deem dobäi och um
Niveau vum Humor en
etlech herrlech Trouvaillen a köstlech Formuléierungen
gegléckt sinn."
Josiane Kartheiser,
kulturissimo, 17.05.06 - Komplett Rezensioun als PDF
"(...) Eine Veröffentlichung [der
Beckett-Übersetzungen] sei anfangs überhaupt nicht geplant
gewesen, verrät Wagner.
Was als erholsamer Zeitvertreib begann, entpuppte sich bald als wahre
Herausforderung: "Jede Übersetzung ist ein Scheitern, ein Verrat",
betont der Schriftsteller. "Da ich Beckett aber sehr verehre, konnte
ich es mir nicht erlauben, die Übersetzung auf die leichte
Schulter zu nehmen. Deshalb habe ich das kleinste Detail, sogar Silben
und Satzmelodien respektiert." Bei schwierigen Stellen half ihn seine
Frau, eine Engländerin, aber auch Freunde und Bekannte wurden um
Rat gefragt. Bei Becketts Vorliebe für alte Wörter und antike
Floskeln sei die Suche nach dem passenden luxemburgischen Wort manchmal
ziemlich knifflig gewesen. "Man kann diese Wörter ja nicht mit
modernen Ausdrück wie "cool" übersetzen", sagt Wagner und
lacht.
Anja di Bartolomeo,
Télécran, 27.05.06
"Opération
entièrement réussie pour la célèbre
pièce de Samuel Beckett, Fin de partie –
Endgame (1955), dont Guy Wagner a rédigé une
traduction luxembourgeoise
parfaitement en accord et en résonance avec l’intense
désenchantement
existentiel de Beckett et la lente agonie bavarde de ses figures
végétatives.
Marc Weinachter,
kulturissimo, 12.07.06
Suite liens...
Page
d'accueil...
|
|
|
|

Cover vun
Beckett: Theater

Affiche vun "Endspill"
Réalisatioun: Carole Hemmer
|
|